Malowanie ścian - natryskowo, wałkiem czy pędzlem?

Malowanie ścian to jedna z najprostszych, a zarazem najczęściej powtarzanych prac remontowych. Wystarczy tylko odpowiednia farba, właściwe narzędzia i odrobina wprawy (choć i to nie zawsze). Zasadniczo mamy do wyboru trzy techniki - malowanie natryskowe, malowanie wałkiem i malowanie pędzlem. Poniżej przyjrzymy się ich mocnym i słabym stronom oraz podpowiemy, kiedy warto sięgnąć po dane rozwiązanie.

Malowanie ścian wałkiem na przedłużce

Malowanie natryskowe

Metoda ta wykorzystuje różne urządzenia, jak np. agregat hydrodynamiczny, pozwalające nakładać farbę na ściany i inne powierzchnie płaskie ciągłym strumieniem. Różny sprzęt cechują nieco inne parametry wpływające na osiągi i przebieg prac, przez co można tę metodę dodatkowo podzielić na dwie podgrupy – pistolety i agregaty.

Malowanie pistoletem

Pistolety natryskowe są stosunkowo niewielkimi urządzeniami niskociśnieniowymi (HVLP) lub pneumatycznymi. Te pierwsze są napędzane wbudowanym silnikiem elektrycznym lub systemem z turbiną HVLP (High Volume Low Pressure). Pozwalają nakładać farbę dzięki sprężonemu powietrzu o niskim ciśnieniu (maksymalnie do 0,9 bara) i współpracują z lekkimi materiałami, jak farby olejne, chlorokauczukowe lub lakiery. Są dość mało efektywne, przez co sprawdzają się praktycznie wyłącznie na małych powierzchniach. Natomiast pistolety pneumatyczne mają własne zbiorniki i zwykle podłącza się je bezpośrednio do kompresora. Dzięki temu wytwarzają znacznie wyższe ciśnienie robocze (3-6 barów), co zwiększa precyzję i wydajność nakładania farby. Pozwala im to również pracować z nieco cięższymi i bardziej lepkimi materiałami jak emalie. Spokojnie radzą sobie też z malowaniem średniej wielkości powierzchni. Malowanie pistoletem natryskowym jest szybsze niż tradycyjne malowanie ręczne, ale wymaga znacznie lepszego zabezpieczenia samego malarza (konieczna jest przynajmniej maska i okulary ochronne) i najbliższego otoczenia malowanej powierzchni oraz pewnej wprawy.

W trakcie malowania natryskowego wylot dyszy pistoletu powinien przez cały czas znajdować się około 25 cm od malowanej powierzchni. W warunkach domowych dopuszcza się redukcję tej odległości do 15-20 cm – wydłuży to czas pracy, ale zwiększy precyzję. Przy malowaniu z użyciem pistoletu natryskowego ważne są również dwie proste zasady – za każdym razem trzeba malować od góry do dołu lub od lewej do prawej oraz ręka malarza (i trzymany w niej pistolet) powinna poruszać się cały czas w linii prostej, prostopadle do pokrywanej farbą powierzchni. W trakcie malowania jednej powierzchni nie powinno się robić przerw. Może to bowiem skutkować wyraźnymi różnicami w odcieniach fragmentów ścian malowanych w dużym odstępie czasu.

Zalety:

  • stosunkowo niska cena prostych pistoletów,
  • większe tempo pracy (w porównaniu z malowaniem ręcznym),
  • mniejsze straty materiału (nawet o 30% niż przy wałku),
  • duża precyzja i efektywność,
  • niski nakład wysiłku.

Wady:

  • technika malowania pistoletem natryskowym wymaga pewnej wprawy,
  • stosunkowo mała pojemność zbiorników wymusza częste przerwy w pracy,
  • podłoże pod farbę musi być bardzo skrupulatnie przygotowane,
  • konieczność dokładnego zabezpieczenia otoczenia,
  • ograniczona efektywność w przypadku modeli niskociśnieniowych,
  • nie sprawdza się w przypadku trudno dostępnych miejsc,
  • pistolety pneumatyczne wytwarzają charakterystyczną mgiełkę, która może dostawać się do dróg oddechowych i oczu oraz osiadać wszędzie wokół malującego.

malowanie ścian

Malowanie agregatem

Agregaty do malowania natryskowego ścian są wysokoprężnymi urządzeniami napędzanymi silnikami elektrycznymi lub spalinowymi, które pozwalają szybko i efektywnie malować całe budynki i bardzo duże powierzchnie. Dostępne aktualnie na rynku agregaty są hydrodynamiczne, czyli nakładanie farby nie odbywa się z udziałem powietrza. Umożliwia to zaoszczędzenie nawet 20-30% więcej materiału, niż pozwala na to standardowy pistolet natryskowy. Dzięki specjalnej konstrukcji pompy  agregaty malarskie mogą osiągać bardzo duże ciśnienie pracy sięgające nawet 230 bar. Mogą być stosowane do każdego rodzaju farby, wliczając w to nawet pęczniejące farby przeciwpożarowe i ciężkie antykorozyjne. Niestety obsługa tych urządzeń nie jest już tak prosta i niezbędne jest przeszkolenie osoby która będzie korzystała z takiego urządzenia. Ponadto agregaty nie należą do tanich urządzeń – średniej jakości sprzęt to wydatek rzędu przynajmniej kilku tysięcy złotych. Na szczęście można je także wynajmować.

Pod względem techniki malowania nie ma tutaj większych różnic w porównaniu z pistoletem natryskowym – ogólne zasady i odległość są takie same.

Zalety:

  • niezwykle wysoka efektywność (nawet 10-krotnie wyższa niż przy malowaniu pędzlami),
  • znikome straty materiału,
  • właściwie nieograniczony wybór farb,
  • duża precyzja nakładania farb,
  • niskie nakłady wysiłku,
  • możliwość wynajmu.
  • Łatwy dostęp do trudno dostępnych miejsc za pomocą akcesoriów np. przedłużka do pistoletu
  • Niewielkie gabaryty 
  • Malowanie każdej powierzchni

Wady:

  • wysoka cena sprzętu,
  • konieczność dokładnego przygotowania podłoża pod farbę,
  • wymaga wprawy 
  • wymaga skrupulatnego zabezpieczenia najbliższego otoczenia,

Malowanie wałkiem

Chyba najbardziej popularna i rozpowszechniona obecnie metoda. Obsługa wałka jest niezwykle prosta, a uzyskiwane dzięki niemu efekty są zadowalające. Jest to wszechstronne narzędzie pozwalające nie tylko malować ściany i sufity, ale też bejcowanie mebli czy impregnowanie drewna. Dzięki szerokiemu asortymentowi rozmiarów i rodzajów poszycia (sztucznego lub naturalnego) łatwo można dobrać wałek do rodzaju powierzchni i wykorzystywanej farby. Ogólną zasadę doboru wałków można podsumować jednym zdaniem 0 im gładsza powierzchnia, tym krótsze powinno być włosie wałka.

Malowanie wałkiem nie wymaga specjalnej wprawy, ale należy pamiętać o przestrzeganiu pewnych zasad. Przede wszystkim, w pierwszej kolejności należy malować miejsca trudno dostępne i krawędzie (sprawdzą się tutaj wąskie i małe wałki). Przy dużych powierzchniach dobrze jest sięgnąć po większe wałki –  przynajmniej 18-25 cm. Zawsze powinno się zachowywać jeden kierunek malowania – od góry do dołu. Poszczególne pasy farby należy łączyć „mokro na mokro” i nie powinno się przerywać malowania raz rozpoczętej powierzchni. Farbę najlepiej jest nabierać obficie, z wykorzystaniem kuwety malarskiej. Wałek powinien być prowadzony lekko, bez dociskania, a nakładana farba powinna być rozprowadzana równomiernie.

Zalety:

  • niski koszt narzędzi,
  • wygodna i łatwa obsługa,
  • nie wymaga wprawy,
  • równomierne pokrycie gładkich powierzchni,
  • dobra wydajność, szczególnie na małych powierzchniach,
  • relatywnie duże tempo pracy.

Wady:

  • pewne trudności w malowaniu miejsc o utrudnionym dostępie,
  • utrudnione malowanie chropowatych powierzchni,
  • trudne kontrolowanie grubości warstw farb,
  • konieczność malowania całej powierzchni w razie poprawek,
  • przy długotrwałym malowaniu powtarzalne ruchy mogą prowadzić do urazu stawów i mięśni.

Malowanie pędzlem

Technika malowania ścian z najdłuższym stażem, stosowana z powodzeniem od wieków. Pędzel to bardzo proste narzędzie, które można obsługiwać właściwie z marszu (choć niektóre prace z ich udziałem mogą być nieco bardziej skomplikowane). Narzędzia te są dostępne w różnych rozmiarach, co pozwala dobrać odpowiedni sprzęt do konkretnego zadania – sprawdzą się nawet w przypadku bardzo małych elementów zdobiących ścianę czy wąskich szpar między meblami o utrudnionym dostępie. Warto jednak pamiętać, że pędzle trzeba odpowiednio przygotować przed przystąpieniem do malowania ścian (i każdych innych powierzchni) – trzeba dokładnie usunąć z nich pył i luźne włosie. Poradzi sobie z tym woda z mydłem. Dopiero po dokładnym wyczyszczeniu i wyschnięciu można wziąć się do właściwej pracy.

Trzeba pamiętać, że malowanie z użyciem pędzla nie należy do szybkich prac. Warto wziąć to pod uwagę przy dobieraniu farb i wybierać te wolniej schnące. Jeśli planujemy wykorzystanie farb olejnych (i innych dłużej schnących), powinniśmy sięgać po pędzle z krótkim i twardym włosiem. W przypadku emalii winylowych i akrylowych (oraz innych szybciej schnących farb) lepiej sprawdzą się płaskie pędzle o miękkim włosiu. Tego rodzaju farby są już trudniejsze w aplikacji i wymagają wyrobienia sobie odpowiedniej techniki. Odpowiednio dobrany pędzel poradzi sobie również z gruntowaniem oraz lepkimi i gęstymi farbami, a nawet malowaniem dekoracyjnym (np. stemplowaniem). Trzeba jednak pamiętać, że pociągnięcia pędzla zostawiają widoczne ślady – tzw. sznary. Co prawda da się je wyeliminować, jednak wymaga to dodatkowych nakładów czasu i nieco innej techniki malowania (delikatnego uderzania końcem pędzla o długim i miękkim włosiu) lub wyrównania płaskim pędzlem.

Zalety:

  • niska cena sprzętu,
  • łatwość obsługi,
  • możliwość malowania małych elementów i miejsc o utrudnionym dostępie,
  • duża precyzja,
  • małe straty materiału,
  • dobre krycie każdej powierzchni

Wady:

  • utrudnione nakładanie szybkoschnącej farby,
  • niska wydajność (ok. 10 m2/h),
  • wyraźne ślady pociągnięć (tzw. sznary),
  • przy długotrwałym malowaniu powtarzalność ruchów nadwyręża mięśnie i stawy.

W jakich przypadkach warto wybrać daną technikę?

Podstawowymi kryteriami w wyborze techniki malowania są wielkość powierzchni i dostępny czas. Przy małym areale (jeden lub dwa pokoje) lub pracach wymagających dużej precyzji bez limitu czasowego bez problemu poradzimy sobie z użyciem pędzli. Jeśli natomiast czas jest głównym czynnikiem ograniczającym, wystarczy zwykły niskociśnieniowy pistolet natryskowy. Średnie powierzchnie (np. kilka pokoi) to dobre warunki do wykorzystania wałka lub pistoletu pneumatycznego, w zależności od ilości dostępnego czasu. Natomiast po agregat malarski opłaca się sięgnąć w przypadkach dużych powierzchni (np. cały dom, mieszkania lub pokoje o dużym metrażu) lub gdy musimy uwinąć się najszybciej, jak to tylko możliwe. Urządzenie to będzie także idealnym wyborem dla profesjonalnych ekip budowlanych, zwłaszcza tych specjalizujących się w pracach wykończeniowych.